Excursieverslagen

Smalle Beek – 13 september 2026

Het regende nog een beetje bij aankomst maar toen we vertrokken was het droog en bleef het droog. Een prachtige wandeling met veel informatie van gebiedsdeskundige Nellie de Wijs, soms aangevuld door Dianne Geurts. Van het ontstaan van de Smalle Beek tijdens de ijstijden tot de ontwikkeling tot extensief weidegebied in de buurt van de Doeldreef. Ook het unieke karakter van de bodem wordt toegelicht. In feite is er sprake van een geologisch monument aangezien zand, leem en klei zo dicht op elkaar liggen. Dit zorgt voor een uitermate rijke biodiversiteit die het best te beleven valt bij het “Kasteel” van Wouw.

Wij genieten van de mooie landschappen, de leuke paddenstoelen en de bijzondere teelten van knotwilgen, druiven en de traditionele voederbieten. Dat deze velden aan de Smalle Beek grenzen doet ons twijfelen maar we blijven leuke dingen zien. Dianne vertelt nog wat over de molen en we lopen via de brede singel terug naar de Doeldreef. Zie foto’s voor een impressie van al het moois

Verslag Guus Dekkers, foto’s Guus Dekkers en Annemarie Weldring

Hompelvoet – 29 augustus 2026

Excursie naar Hompelvoet, een oase in de Grevelingen. 

Verslag en foto’s Linda van Meer.

Op zaterdag 29 augustus 2026 werd door de KNNV afdeling Walcheren een excursie georganiseerd naar het eiland Hompelvoet, gelegen in de Grevelingen. Dit ter gelegenheid van het 125 jarig bestaan van de KNNV. 

Om 11.00 uur vertrokken we met een gezelschap van circa 75 mede KNNV-ers (uit andere delen van Nederland) met de boot vanuit de haven van Brouwershaven. Aan boord werden we door Anton van Haperen welkom geheten aan boord met daarbij een kopje koffie of thee. 

Het weer was op dat moment stralend zodat we zonder jas aan dek konden verblijven.  

Tijdens de overtocht werden we bezocht door een boot van de KNRM Ouddorp. Met enige promotie voor hun werk en een oefening om al varend langszij te blijven, konden we hun vaardigheden bewonderen. 

Op het eiland Hompelvoet werd de mogelijkheid geboden om een keuze te maken tussen 3 gidsen, die ieder op een andere manier de charme van het eiland zouden laten zien. 

Kees de Kraker, vogelwachter (in ruste) van het eiland zou vanuit zijn ervaring een deel van het eiland laten zien met de nadruk op het ontstaan. 

Theo Muusse ging het eiland rond op zoek naar met name vogels. 

Anton van Haperen zou op het midden van het eiland blijven en de vegetatie alle aandacht geven. 

Meer over de historie en het ontstaan van Hompelvoet is op internet te vinden en nog veel meer over wat het eiland bijzonder maakt staat in de link onderaan de tekst. 

Ikzelf ben met Kees meegegaan. Als eerste brachten we een bezoek aan de hut waar hij tientallen jaren gedurende de zomermaanden 5 dagen per week verbleef als vogelwachter en beheerder van het eiland. Hij heeft in deze jaren vele rapporten geschreven over alle natuur wetenswaardigheden. 

Zijn kennis van de flora en fauna is overweldigend en hij vertelde hier graag over.  

De planten die hier in grote aantallen voorkomen (en die in onthouden heb) zijn parnassia, herfstschroeforchis en slanke gentiaan. 

Voor mij een “bijzondere ontdekking” is tussen alle parnassia’s met 5 kroonbladeren een perfect gevormde met maar 4 kroonbladeren. 

Het was een geweldige dag. Met als enige minpuntje dat tijdens het wachten op de boot er een flinke bui viel. 

Duinen en mensen » Kees de Kraker (pensionado) rondt laatste verslag over natuur en beheer van de Grevelingen af  

Voor het fotoverslag van John Kil op Facebook klik hier: Hompelvoet

Oudland – 23 augustus 2026

Op 23 augustus heeft Marike de Haan de excursie in Oudland gegidst. Er waren 9 deelnemers. We hebben veel gezien tijdens de excursie en er is vooral aandacht besteed aan de geschiedenis van het gebied, boomvruchten, de varens in het gebied, vogels met name hun geluid.

Oudland

Kortenhoeff – 12 juli 2026

Guus Dekkers begeleid een enthousiast groepje over de Kortenhoeff. Het hoofddoel is naar vlinders kijken maar ook andere zaken komen aan de orde. Zo zoekt Jos op waar de naam Kortenhoeff vandaan komt. Die blijkt een bijzondere oorsprong te hebben en is genoemd naar de geboorteplaats (in Noord-Holland nota bene) van een van de oorspronkelijke landeigenaren. Vanaf het begin worden we verrast door de zeer fraaie zuringspanner (zie foto’s gemaakt door Harm Geerlings). Ook een typisch heidevlindertje is de pinokkiomot (archieffoto Guus). We zijn net iets te laat voor de heideblauwtjes. Guus legt uit hoe het fraaie paraboolduin ontstaan is en wat daar allemaal voor bijen, wespen en vliegen leven. Een leuke verrassing is de boom met een dozijn atalanta’s die daar verzameld zijn voor het vocht dat op de schors zit.

Gienderwijte – 4 juli 2026

Annemarie Weldring verteld enthousiast van de rondleiding over landgoed Gienderwijte door Wilma van der Kooij, de eigenaar/beheerder. Verslag.

Het Strijpen / De Berk – 14 juni 2026

Met Petra van der Wiel en Kees van Dun op stap aan de dijk langs de oude Mark. Eeuwenlang gebruikt als beemd (hooiland, Petra geeft een introductie over de boeiende geschiedenis) is het vochtige gebied nog steeds een fijne plek om grasachtigen te bestuderen. Cypergrassen, russen en echte grassen staan er bij elkaar de een nog mooier dan de ander. Natuurlijk is er ook aandacht voor andere leuke moerasplantjes en de mooie landschappen. Zie fotogalerij.

Mooye Keene – 6 juni 2026

Vanochtend langs de Mooye Keene gelopen, een waterloop bij Standdaarbuiten. Het is een gebied in ontwikkeling ten behoeve van de biodiversiteit, wat ons een prachtige wandeling oplevert door grasland langs de Mooye Keene. Jeanne Zandbergen weet veel te vertellen over ontwikkelingen in het gebied, haar ‘achtertuin’.

Er groeit o.a. luzerne, knoopkruid, glad walstro, geel walstro, rode klaver, basterdklaver, gele honingklaver, witte honingklaver, margrieten, beemdkroon (leek ons ingezaaid), speerdistel, vijfvingerkruid, heelblaadjes (nog niet in bloei), akkerwinde en rietorchis in bloei en wespenorchis. We horen de bosrietzanger, de kleine karekiet, de rietgors en Guus hoort ook nog een kwartel. Zalig de weidsheid, en pittoresk ook de Nieuwlandsedijk waarover we teruglopen. Aan weerszijden staan lindes en wat lager gelegen oude knotwilgen. (verslag Annemarie Weldring, foto’s Guus Dekkers)

Boswachterij Surae – 17 mei 2026

Met Ad Hellemons als gids struinen we door het oude leemputten reservaat van Boswachterij Surae bij Dorst. Onderweg zijn we zowel mooie als bijzondere dingen tegengekomen. Zie fotoverslag.

Kriekelaere Duinen – 15 maart 2026

Met Guus Dekkers als gids naar het bos, heide en duinen van Hazenduinen en Kriekelaere Duinen. Met vijf mens sterk gaan we op zoek naar mossen en korstmossen. We horen eerst nog bijzondere vogelgeluiden die zelfs Merlin niet kan thuisbrengen. Elke tocht komen we weer thuis met vraagtekens. Andere zaken laten zich wel duidelijk zien. Zo bekijken we het proces van successie dat zich aan de rand van zandverstuivingen laat zien. Zandzegge en buntgras leggen het zand vast waartussen zich mossen en korstmossen vestigen. De vrijgemaakte plantage geeft een prachtig uitzicht over de duinen. We horen wel wat vogels maar de boomleeuwerik laat zich helaas nog niet horen. Het zandhaarmos staat nog prachtig mooi te “bloeien” (kapselen) maar ook de jonge vrouwelijke plantjes laten zich al weer zien. Grijs kronkelsteeltje mag niet ontbreken en tot onze verrassing staat er ook nog een klauwtjesmos tussen de heide. Bekermossen en rendiermossen voeren de boventoon als het gaat om lichenen. Voor insecten is het deze zonnige ochtend toch nog te koud. Wel zien we de eitjes van de heideringelrups om een takje struikhei geplakt. Zie voor een impressie van de wandeling de fotogalerij hieronder.

Galderse Heide – 22 februari 2026

Met Ad Hellemons als gids natuur en weer beleven en ontdekken. Een fotoimpressie van Corry Vroegrijk.

Met Marike de Haan zwerven over de stille Molenplaat met zijn honderden vogels. Een fotoimpressie.

Kerstwandeling – Stappersven – 26 december 2025

Heerlijke doorstapwandeling rondom het Stappersven Kalmthoutse Heide met KNNV Roosendaal. Onze gids Guus Dekkers vertelde over het gebied, het beheer en belichtte kenmerkende elementen in het landschap. Zonovergoten en koud. Met 15 deelnemers een heel mooi bestede ochtend op tweede kerstdag.

Foto’s van Annemarie Weldring

Wouwse Plantage – 14 december 2025

Doorstapwandeling met natuurgids Ad Hellemons op landgoed Wouwse Plantage. Hieronder enkele foto’s

foto’s van Jos Baten en Annemarie Weldring

Noordpolder van Ossendrecht – 23 november 2025

met 6 stoere natuurliefhebbers gaan we op stap in de Noordpolder van Ossendrecht, 
met de koude wind in de rug lopen we over de eeuwenoude Schenkeldrijk met uitzicht op het nieuwe plasdrasgebied
veel mooie eenden en ganzen laten zich zien maar de rietvogels zijn lastig te ontdekken, alleen de Cetti’s zanger en de waterral laten zich horen
waar het pad naar beneden gaat en de Zouteweg begint wordt het een vreselijke modderbende
met onze laarzen lijden we geen centje pijn en een aantal bijzondere kwelfenomenen laten zich mooi zien
zo zien we bruine, ijzerhoudende sloten, olieachtige vlekken van kwelbacteriën en onderwaterfonteinen met kraakhelder, eeuwenoud kwelwater
lekker uitwaaien op een zondagochtend in een uniek natuurgebied

Kleine Meer – 2 februari 2025

We stappen met 17 natuurvrienden een zonovergoten en prachtig wit berijpt landschap in. Marike de Haan vertelt over de bijzonderheden van het landschap, de leuke planten, dieren en paddenstoelen en leidt ons om de te saneren vuilnisbelt heen. Wij genieten van al het moois en maken honderden foto’s. Een voor de meesten onbekend fenomeen is het naaldijs een vorm van ijshaar, groeiende kristallen in dit geval in de sporen van de zandweg gevormd met water uit de bodem. De kleine speldenprikzwam groeit op schapenpoep van schrale heidevelden.

Mont Noir – doorstapwandeling 2e kerstdag 2024

De grijze kerst van 2024 proberen we met alle macht kleur te geven. Binnenshuis lukt dat prima maar buiten moet je goed kijken. Tijdens de tocht naar de Mont Noir op de Kalmthoutse Heide op 26 december lukt dat ook prima. Het warme bruin van het pijpenstrootje, de fraaie (hoewel ook grijze) blauwe kiekendief man, het rode bekermos, de kapsels van het zandhaarmos, de prachtige vergezichten met overdreven veel water en niet te vergeten het kleurrijke gezelschap van 20 natuurliefhebbers maken het een hele aardige tocht. Al snel zien we een aantal maanvormige kuilen waarvan de gids Guus Dekkers het vermoeden heeft dat stieren die gemaakt hebben. Boven op het zand staat het vol met mossen en korstmossen, in het zand vinden we sporen van muizen en insecten. Het vocht en de winter zorgen ook voor veel mooie plaatjes waarin de vergankelijkheid is gevangen. Zie de gestorven boom met de stervende tonderzwammen. Een stukje geschiedenis van de vergane glorie van het landgoed Mont Noir brengt een cultureel randje de wandeling. Geniet van de mooie foto’s van Frank Visch en Marijke Niquet.  

De Groene Schakel – Zone tussen Liesbos en De Berk

Met een klein maar fijn groepje verzamelen we op 24 november 2024 bij De Groene Schakel, net ten noorden van het Liesbos. Het rare weer dat van 7 naar 17o C schiet heeft ons niet weerhouden om dit gebied te ontdekken onder leiding van Petra van der Wiel. Als introductie krijgen we prachtige oude en nieuwe kaarten te zien waarop inundatiegebieden staan ingetekend en oude hoogveen formaties te zien zijn. Wij staan op een stukje droog zand met een eeuwen oude herenhoeve (zie foto). De Groene Schakel is letterlijk een schakel tussen Liesbos en natuurgebied de Berk. Petra vertelt hoe vegetatie ons veel kan vertellen van de geschiedenis van een gebied. Zo duidt bosanemoon in een sloot op oude sloten op lemig zand, oorspronkelijk bedekt door droge bossen, restanten van pijpenstrootje verwijzen naar oude heideterreinen en ga zo maar door.

Wat steeds weer doorklinkt in haar betoog is de teleurstelling over het inzaaien van commerciële zaadmengsels. Als eerste zie we hiervan cichorei en massaal aanwezig glad walstro. Het maakt de studie naar de natuurhistorie van landschap en vegetatie vele malen moeilijker en het doet geen recht aan wat de natuur zelf aan veerkracht heeft. Daarnaast hebben we het over de wilgencultuur, de hazelaar en zijn Europese verwanten, de gele morgenster met haar ondersoorten en wonderschoon pappus, de vlasleeuwebek met openspringende doosvruchtjes, zandhaarmos wordt gedetermineerd aan de hand van de kapsels, er groeien leuke mosjes (haarmutsen) en korstmossen op oude vlierstammen, we hebben het over cultuurvolgers, vlier en akkerkool, dat de bramen in Nederland niet uitbreiden door stikstof maar doordat recent bosbeheer veel licht in het bos doorlaat voor verjonging, en de ochtend vliegt voorbij. O ja, we zien natuurlijk ook nog de nodige paddenstoelen. Dank je Petra.

Zondag 3 november 2024 wordt met 22 deelnemers het Bosreservaat van Mattemburg doorkruist. Onder leiding van natuurgids Marike de Haan vinden we tientallen paddenstoelen in het mistige, mysterieuze bos. Iedere soort heeft weer zijn eigen interessante verhaal. Zo vinden we de spitsschubbige parasolzwam, de kopergroenzwam, de grote kelkzwam, spikkelplooiparasol en nog veel meer.

Afgelopen zondag vond de excursie plaats bij Fort de Roovere. Een mooie opkomst van 21 man. Dit laat zien dat de natuur nog erg geliefd is onder de mens. Onze gids Ad begon de excursie met een verhaal over de geschiedenis van Fort de Roovere. Na het bezoeken van het fort zijn we via de Mozesbrug het natuurgebied Buitenlust gaan bezoeken. Maar niet voordat we op de Mozesbrug nog minimaal vier paartjes van padden tegenkwamen. Deze lagen helaas in het voetpad en konden zelf niet ontsnappen omdat de architect hier geen rekening mee heeft gehouden. Op deze manier worden ze makkelijk vertrapt door de voorbijgangers. Mocht je naar het fort gaan, dan is het advies hierop te letten bij het oversteken van deze brug.

We hebben onze weg voortgezet en kwamen in Buitenlust eerst in een mooi Eiken-Dennenbos terecht. Vervolgens kwamen we bij grasvlaktes met vennen. Hier hebben we zelfs vijf reeën gespot. Al met al een mooie excursie met op het einde nog wat mooie zonnestralen met een blauwe lucht. Voor een impressie van de excursie hebben onze fotografen Marijke Niquet, Frank Visch en Guus Dekkers mooie foto’s gemaakt.

Foto’s van de excursie: